Yangın Sınıfları: A1, A2-s1,d0 ve EI 30-60-90 Ne Anlama Geliyor
Ticari bir projede size iki farklı yangın sorusu sorulur ve bunlar karıştırılınca yanlış malzeme alınır. Birincisi malzemenin yangına nasıl tepki verdiği (A1, A2-s1,d0…), ikincisi yapı elemanının yangını ne kadar süre tuttuğu (EI 30, EI 60, EI 90). Farklı şeyler, farklı belgeler.
Yayın: · Güncellendi:
Yangına tepki: malzeme yanar mı?
Bu sınıf malzemenin kendisini tanımlar. Avrupa sisteminde A1'den F'ye kadar gider; A1 hiç yanmaz, F sınıflandırılmamıştır.
Harfin yanındaki ek kodlar en az harf kadar önemlidir. "s" duman üretimini (s1 en az), "d" yanan damla oluşumunu gösterir (d0 hiç damlamaz). Yangında ölümlerin çoğu alevden değil dumandan olduğu için s1 pratikte kritik bir gerekliliktir.
| Sınıf | Anlamı | Tipik malzeme |
|---|---|---|
| A1 | Yanmaz, yangına katkısı sıfır | Taşyünü, mineral tavan plakası, çelik |
| A2-s1,d0 | Yanmaya katkısı ihmal edilebilir, çok az duman, damlama yok | Alçıpan plaka |
| B-s1,d0 | Çok sınırlı katkı, az duman | Bazı kaplama ve laminatlar |
| C / D | Belirgin katkı | Ahşap esaslı ürünler, bazı kaplamalar |
| E / F | Yüksek katkı / sınıflandırılmamış | Yalıtımsız polistiren köpük |
Yangına dayanım: eleman ne kadar dayanır?
EI kodları malzemeyi değil, kurulmuş bir yapı elemanını (duvar, tavan, kapı) tanımlar. Sayı dakikadır.
E bütünlüğü ifade eder: alev ve sıcak gaz karşı tarafa geçmez. I yalıtımı ifade eder: elemanın arka yüzü tehlikeli sıcaklığa ulaşmaz. EI 60 demek, o duvarın 60 dakika boyunca hem alevi hem ısıyı tuttuğu anlamına gelir.
Kritik nokta şu: EI sınıfı sertifikalı bir sisteme aittir, tek tek malzemelere değil. Sertifikadaki profil aralığı, plaka tipi, kat sayısı, vida aralığı ve dolgu birebir uygulanmazsa o sınıf geçerli değildir.
- EI 30 — 30 dakika: kaçış koridorları, bazı bölme duvarlar.
- EI 60 — 60 dakika: katlar arası, ortak alan ayrımları.
- EI 90 / EI 120 — teknik hacimler, yangın kompartıman duvarları.
Alçıpan sistemlerde dayanımı ne belirler?
Alçının yangın performansı kristal yapısındaki bağlı sudan gelir. Isınırken bu su buharlaşır ve levha, arkasındaki yapıyı korurken sıcaklığı bir süre sabit tutar. Bu yüzden kat sayısı doğrudan süreyi belirler.
Yangına dayanıklı özel plakalar (genelde kırmızı) çekirdeğine cam elyaf takviyesi içerir; ısı altında dağılmadan bütün kalır.
Taşyünü dolgu yalnızca akustik için değildir: EI sertifikalı çoğu duvar kurgusunda dolgu zorunlu bileşendir ve çıkarılırsa sınıf düşer.
Pratikte ne istemelisiniz?
Konut projelerinde genellikle özel bir talep gelmez; standart alçıpan zaten A2-s1,d0 seviyesindedir, yani yanmaya katkısı ihmal edilebilir düzeydedir.
Ticari projede ise şunu isteyin: uygulanacak sistemin sertifika numarası ve o sertifikanın kapsadığı tam katman tarifi. "Yangına dayanıklı alçıpan kullandık" cümlesi bir belge değildir.
Özetle
- Yangına tepki (A1, A2-s1,d0) malzemeyi; yangına dayanım (EI 30/60/90) kurulmuş elemanı tanımlar.
- s1 ve d0 ekleri harf kadar önemlidir — duman ve yanan damla, yangında asıl tehlikedir.
- EI sınıfı sertifikalı sisteme aittir; katman tarifi değişirse sınıf düşer.
- Alçının yangın performansı kristal suyundan gelir; kat sayısı süreyi doğrudan etkiler.
- Ticari projede sertifika numarası ve katman tarifi isteyin, cümle değil.
Sık sorulan sorular
- EI 60 ne demek?
- EI 60, kurulmuş bir duvarın veya tavanın 60 dakika boyunca hem alevi ve sıcak gazı karşı tarafa geçirmediğini (E, bütünlük) hem de arka yüzünün tehlikeli sıcaklığa ulaşmadığını (I, yalıtım) gösterir. Genellikle katlar arası ve ortak alan ayrımlarında istenir.
- EI 30 ile EI 60 arasındaki fark nedir?
- Sayı dakikadır: EI 30 elemanın 30, EI 60 ise 60 dakika dayandığını gösterir. EI 30 kaçış koridorlarında ve bazı bölme duvarlarda, EI 60 katlar arası ve ortak alan ayrımlarında karşımıza çıkar.
- A2-s1,d0 ne anlama gelir?
- Malzemenin yangına tepki sınıfıdır: A2 yanmaya katkısının ihmal edilebilir olduğunu, s1 çok az duman ürettiğini, d0 yanan damla oluşturmadığını gösterir. Standart alçıpan plaka tipik olarak bu sınıftadır.
- A1 ile A2 arasındaki fark nedir?
- A1 hiç yanmaz ve yangına katkısı sıfırdır (taşyünü, çelik gibi); A2'nin katkısı ihmal edilebilir düzeydedir (alçıpan gibi). İkisi de iç mekânda yüksek kabul edilen sınıflardır.
- Yangına dayanıklı alçıpan tek başına EI sınıfı sağlar mı?
- Sağlamaz. EI sınıfı sertifikalı bir sisteme aittir: profil aralığı, plaka tipi, kat sayısı, vida aralığı ve dolgu sertifikadaki gibi uygulanmazsa sınıf geçerli değildir. Ticari projede sertifika numarası ve katman tarifi istenmelidir.
